Jak dobrać przekrój przewodu do spadku napięcia?
Kalkulator dobiera minimalny przekrój żyły z warunku dopuszczalnego spadku napięcia. Podajesz układ zasilania (230 V lub 400 V), prąd obciążenia, długość linii, dopuszczalny spadek w procentach oraz materiał żyły (miedź lub aluminium). Wynik to najbliższy większy przekrój z szeregu handlowego oraz rzeczywisty spadek napięcia, jaki wystąpi na tym przewodzie. To dobór orientacyjny z jednego kryterium, nie zastępuje pełnego projektu instalacji.
Wzór i przykład
Przekrój obliczeniowy z warunku spadku napięcia, gdzie dU = procent · U / 100.
- Napięcie: U = 230 V (1-faz) lub 400 V (3-faz)
- Dopuszczalny spadek: dU = procent · U / 100 [V]
- 1-fazowy: S = (2 · L · I) / (γ · dU)
- 3-fazowy: S = (√3 · L · I) / (γ · dU)
- Dobór najbliższego większego przekroju S_h z szeregu
- Rzeczywisty spadek: dU = (k · L · I) / (γ · S_h)
Przykładowe dobory (miedź, spadek 3%)
| Układ | I (A) | L (m) | S obl. (mm²) | Dobrany (mm²) |
|---|---|---|---|---|
| 1-faz 230 V | 16 | 25 | 2,07 | 2,5 |
| 1-faz 230 V | 10 | 30 | 1,55 | 2,5 |
| 3-faz 400 V | 32 | 60 | 5,94 | 6 |
| 3-faz 400 V | 63 | 120 | 19,50 | 25 |
Wynik dotyczy wyłącznie kryterium spadku napięcia. Przed montażem sprawdź obciążalność prądową przewodu, dobór zabezpieczeń i ochronę przeciwporażeniową.
Najczęstsze pytania
Dlaczego dla obwodu 1-fazowego we wzorze jest mnożnik 2?
Prąd w obwodzie jednofazowym płynie żyłą fazową w jedną stronę i żyłą neutralną z powrotem. Spadek napięcia powstaje na obu przewodach, więc liczy się podwójna długość linii, stąd współczynnik 2 przy długości L.
Czemu w układzie 3-fazowym pojawia się pierwiastek z 3?
W symetrycznym układzie trójfazowym spadek napięcia międzyprzewodowego wyraża się przez współczynnik √3 (około 1,732). Zakłada się równomierne obciążenie trzech faz, dlatego wzór różni się od jednofazowego.
Jaki spadek napięcia jest dopuszczalny w instalacji?
Norma zwykle przyjmuje maksymalnie 3% dla obwodów oświetleniowych i do 5% dla obwodów gniazd i siły, licząc od złącza. Wartość progową ustala projektant, tu domyślnie wpisano 3%.
Czy ten kalkulator uwzględnia obciążalność długotrwałą przewodu?
Nie. Liczy przekrój tylko z warunku spadku napięcia. Dobór końcowy musi też spełniać obciążalność prądową, która zależy od sposobu ułożenia, temperatury, grupowania kabli i typu izolacji.
Kiedy wybrać aluminium zamiast miedzi?
Aluminium ma niższą konduktywność (γ = 35 wobec 56 dla miedzi), więc na ten sam prąd potrzebny jest większy przekrój. Bywa stosowane na dłuższych, grubszych liniach zasilających ze względu na niższą cenę i masę.