Blog
Praktyczne poradniki o codziennych obliczeniach, oparte na konkretnych przykładach. Do każdego wpisu dołączony jest działający kalkulator.
Jeżeli szukasz od razu narzędzia, otwórz katalog Kalkulatory A–Zalbo przejrzyj wszystkie kategorie.
Nadpłata kredytu: skrócić okres czy obniżyć ratę?
Przy nadpłacie bank daje wybór: krótszy okres albo niższa rata. Liczymy oba warianty na przykładzie i pokazujemy, kiedy który się opłaca.
Najnowsze wpisy
DomFarba schnie cztery godziny? Tylko przy 20 stopniach
Czas z etykiety dotyczy warunków wzorcowych. Przy 10 stopniach wydłuża się dwukrotnie, a wilgotne powietrze dokłada kolejne godziny do każdej warstwy.
TechnologieKolor z ekranu drukuje się ciemniej: RGB a CMYK
Ekran świeci, papier odbija, więc ten sam kod koloru daje inny efekt w druku. Liczymy przejście z hexa na farby i sprawdzamy sumę pokrycia.
EnergiaMikrofalówka 800 W pobiera z gniazdka 1230 W
Moc z frontu kuchenki to moc mikrofal, nie pobór prądu. Sprawność magnetronu robi różnicę, którą widać na rachunku i na bezpieczniku.
KuchniaMiód zamiast cukru: łyżka za łyżkę to za dużo
Miód słodzi mocniej i wnosi wodę, więc zamiana jeden do jednego psuje ciasto. Pokazujemy przelicznik wagowy i korektę płynów w przepisie.
ImprezyPo ilu latach sztuczna choinka wychodzi taniej
Drzewko za 600 zł kontra żywe co grudzień: próg opłacalności wypada wcześniej, niż się wydaje, ale zależy od tego, ile sezonów wytrzyma sztuczne.
MotoryzacjaZapaliła się rezerwa: ile jeszcze przejedziesz
Kontrolka paliwa zapala się przy 5 do 8 litrach w baku. Liczymy, ile z tego zostaje kilometrów w mieście i na trasie, i skąd bierze się zapas.
NaukaSześć rzutów kostką a szansa na szóstkę: nie 100 procent
Szansa jeden na sześć i sześć rzutów nie dają pewności, tylko 66,5 procent. Pokazujemy, skąd bierze się ta pomyłka i ile rzutów potrzeba naprawdę.
RodzinaWyprawka szkolna: drobiazgi kosztują więcej niż plecak
Plecak i buty widać w budżecie od razu, a zeszyty i przybory rozpływają się w drobnych kwotach. Po zsumowaniu to one robią większą część rachunku.
ZdrowieIdealna waga: trzy wzory, trzy różne kilogramy
Lorentz, Broca i Devine dają dla tego samego wzrostu różne wyniki. Zamiast jednej liczby lepiej patrzeć na zdrowy zakres wagi z BMI.
KuchniaKalorie na 100 g a na porcję: dwie różne liczby
Kaloria na 100 gramów to nie to samo co kaloria na porcję, bo porcja rzadko waży 100 g. Mylenie tych dwóch liczb potrafi zafałszować cały bilans dnia.
ImprezyKilogramy tortu a liczba gości: ile to porcji
Tort 3 kg nie starczy na 40 osób, jeśli porcja ma 100 g. Przeliczamy kilogramy na realne porcje, żeby nikt nie został bez kawałka.
MotoryzacjaKoszt przejazdu autem: kierowca też się liczy
Dzielisz koszt paliwa przez pasażerów czy przez wszystkich w aucie? Pominięcie kierowcy przy podziale zmienia kwotę na osobę o kilkanaście złotych.
PodróżeNocleg za pokój, jedzenie za osobę: pułapka budżetu
Nocleg płacisz za grupę, a jedzenie mnożysz przez każdą osobę i dzień. Pomieszanie tych dwóch reguł potrafi zawyżyć budżet o kilkaset złotych.
ZakupyRaty 0% i rabat za gotówkę: gdzie znika zero
Raty 0% bywają droższe niż gotówka, bo kupując na raty tracisz rabat za płatność z góry. Liczymy realny koszt tego darmowego kredytu.
SportTętno spoczynkowe rano: dlaczego psuje wynik VO2max
Wzór na VO2max dzieli tętno maksymalne przez spoczynkowe, więc kilka uderzeń błędu przy pomiarze zmienia szacunek wydolności o kilkanaście procent.
Nauka8% z 25 to tyle samo co 25% z 8: procent na opak
Procent jest przemienny, więc trudny rachunek można odwrócić na łatwy. Pokazujemy tę sztuczkę i częsty błąd z dodawaniem i odejmowaniem procentów.
FinanseDwa razy dłuższy kredyt to nie dwa razy niższa rata
Wydłużenie kredytu z 15 do 30 lat nie zmniejsza raty o połowę, za to mocno podnosi sumę odsetek. Liczymy oba warianty na tej samej kwocie.
MotoryzacjaInne opony, inna prędkość na liczniku
Prędkościomierz jest wzorcowany pod fabryczny rozmiar koła. Pokazujemy, o ile myli się licznik po zmianie profilu i skąd bierze się granica 3 procent.
PodróżeKantor „bez prowizji”, a i tak drożej: spread
Zarobek kantoru siedzi w kursie, nie w prowizji. Na wymianie 1000 euro pokazujemy, ile kosztuje sam spread i jak go policzyć przed transakcją.
CzasLiczba dni między datami: błąd o jeden dzień
Ile dni trwa pobyt od wtorku do soboty? Liczba dni między datami a liczba dni pobytu różnią się o jeden i stąd biorą się pomyłki w rezerwacjach.
DomMetry kwadratowe kłamią: ile rolek tapety naprawdę
Liczenie tapety z powierzchni ścian zaniża potrzebę o rolkę lub dwie. Odpad z docinania pasów sprawia, że liczy się pasy, nie metry kwadratowe.
EnergiaOszczędność energii: procent liczony od zużycia sprzed
Oszczędność w procentach liczy się od zużycia sprzed zmiany, nie od nowego. Pomylenie podstawy zawyża wynik i psuje ocenę opłacalności.
FinanseProcent składany to nie mnożenie odsetek przez lata
Odsetki od odsetek rosną szybciej niż proste mnożenie stawki przez liczbę lat. Na dziesięcioletnim przykładzie pokazujemy, o ile więcej.
ZakupyTa sama cena, mniej produktu: policz shrinkflację
Cena na półce stoi w miejscu, a opakowanie chudnie. Pokazujemy, jak w kilka sekund policzyć realną podwyżkę i gdzie jej szukać na etykiecie.
BiznesStawka godzinowa to nie zysk: narzut w cenie usługi
Doliczony narzut 30% nie znaczy 30% zysku z ceny, a stawka godzinowa musi już zawierać koszty stałe, inaczej zysk znika na czynsz.
RodzinaTermin porodu a długość cyklu: przesunięcie o dni
Standardowy wzór na termin porodu zakłada cykl 28 dni. Dłuższy lub krótszy cykl przesuwa datę dokładnie o tyle dni, o ile różni się od 28.
PodróżeLekka paczka, wysoka opłata: waga objętościowa
Przewoźnik liczy opłatę od większej z dwóch wartości: wagi rzeczywistej i objętościowej. Na przykładzie pokazujemy, kiedy poduszki ważą 19 kg.
FinanseCodzienna kawa w skali roku: policzmy to uczciwie
Kwota roczna robi wrażenie, ale sama w sobie niczego nie przesądza. Pokazujemy, co z tej liczby wynika, a co jest już chwytem retorycznym.
TechnologieDysk 1 TB pokazuje 931 GB: skąd bierze się różnica
Nowy dysk 1 TB w systemie widnieje jako 931 GB, choć nic nie znika. Pokazujemy, jak system dziesiętny i binarny dają dwa różne wyniki.
RodzinaIle pieluch schodzi naprawdę w pierwszym roku
Noworodek zużywa ich dwa razy więcej niż roczniak. Dlatego zapas kupiony przed porodem starcza krócej, niż wynika z rachunku na paczkach.
DomMetraż podłogi to nie metraż ścian do malowania
Farbę kupujesz na ściany, nie na podłogę, a te powierzchnie mocno się różnią. Liczymy pokój 4×5 m i pokazujemy realny metraż do malowania.
NaukaPodwojenie boku nie podwaja pola: rośnie ono 4 razy
Gdy zwiększasz bok kwadratu dwukrotnie, obwód rośnie 2 razy, ale pole aż 4 razy. Pokazujemy na liczbach, skąd bierze się ta pułapka.
PrzelicznikiRozmiar 42 w każdym sklepie inny: co naprawdę warto zmierzyć
Numeracja EU, UK i US opisuje kopyto producenta. Jedyna liczba, która nie zmienia się między markami, to długość stopy w centymetrach.
MotoryzacjaŚrednie spalanie to nie średnia z dwóch spalań
Miasto 10 l i trasa 5 l nie dają 7,5 l na 100 km. Prawdziwą średnią liczy się z litrów i kilometrów, a nie z uśrednienia dwóch liczb.
TekstStrona rozliczeniowa a strona A4: skąd różnica w wycenie
Tłumacz liczy strony po 1800 znaków ze spacjami, klient patrzy na kartki w dokumencie. Przy tym samym tekście wychodzą różne liczby.
PogodaTa sama temperatura, a raz zimno, raz nie
Termometr pokazuje jedno, skóra czuje co innego. Zimą decyduje wiatr, latem wilgotność, a między tymi zakresami odczucie zgadza się z pomiarem.
ZakupyWiększe opakowanie nie zawsze tańsze za kilogram
Rodzinne opakowanie potrafi być droższe w przeliczeniu na kilogram niż małe. Liczymy cenę za jednostkę i pokazujemy, jak to sprawdzić.
WarsztatZ dwumetrowej deski nie wyjdą cztery półmetrowe kawałki
Każde cięcie zamienia kilka milimetrów drewna w trociny. Przy podziale na równe odcinki ostatni element zwykle nie mieści się w materiale.
SportCzas z dziesiątki nie mnoży się przez cztery
Maraton to 4,2 dziesiątki, ale nie 4,2 razy ten sam czas. Wyjaśniamy, skąd bierze się narzut na dystansie i jak realnie prognozować.
ImprezyIle alkoholu na wesele, żeby nie zostało pół baru
Za mało wstydzi, za dużo zostaje na lata. Rozkładamy zapotrzebowanie na profil gości i porę, i pokazujemy, co bezpiecznie kupić na zwrot.
TechnologieŁącze 1 Gb/s, a plik leci minutę: gdzie znika prędkość
Megabity to nie megabajty, a deklarowana prędkość łącza rzadko trafia w całości do jednego pobierania. Liczymy, ile realnie zostaje.
BiznesMarża a narzut: dlaczego 30% to nie zawsze 30%
Narzut liczy się od kosztu, marża od ceny sprzedaży. Ta sama liczba daje inny zysk. Pokazujemy różnicę na kwotach i jak przeliczyć jedno na drugie.
KuchniaPodwojony przepis nie wychodzi podwójnie
Składniki mnożysz przez dwa, ale przyprawy, forma i czas pieczenia rządzą się inną logiką. Co skalować wprost, a co ostrożnie.
FinanseRRSO niższe, a kredyt droższy: czego ten wskaźnik nie mówi
RRSO porównuje oferty o tym samym okresie, ale nie odpowiada na pytanie, ile łącznie oddasz. Pokazujemy, kiedy niższy wskaźnik oznacza wyższy koszt.
EnergiaWymiana żarówek na LED, gdy stare jeszcze świecą
Wyrzucenie działającej żarówki wydaje się marnotrawstwem, ale rachunek mówi co innego. Liczymy, po ilu miesiącach LED oddaje swoją cenę.
Czas„Za 3 miesiące” a „za 90 dni” to dwie różne daty
Miesiąc ma od 28 do 31 dni, więc termin liczony w miesiącach i w dniach rozjeżdża się nawet o kilka dni. Sprawdzamy, gdzie to boli.
ZakupyŁączenie rabatów: dlaczego −20% i −30% to nie −50%
Dwie zniżki nałożone na siebie nie sumują się do jednej większej. Pokazujemy na liczbach, ile realnie schodzi z ceny i kiedy druga zniżka mniej daje.
NaukaProcent a punkt procentowy: skąd bierze się pomyłka
Wzrost oprocentowania z 4% do 6% to +2 punkty procentowe, ale aż +50%. Wyjaśniamy różnicę na liczbach i pokazujemy, gdzie mylą ją nawet media.
PodróżeWłasne auto czy wynajęte na wakacje: próg opłacalności
Wynajem to stawka za dobę plus ubezpieczenie, własne auto to paliwo i zużycie. Liczymy, przy jakim wyjeździe wypożyczenie wychodzi taniej niż jazda swoim.
ZdrowieBMI a masa mięśniowa: kiedy tabela kłamie
BMI nie odróżnia mięśni od tłuszczu, więc sportowcowi pokazuje nadwagę, a osobie z małą masą mięśniową zaniża ryzyko. Co mierzyć zamiast tego.
MotoryzacjaDiesel czy benzyna: od jakiego przebiegu diesel się opłaca
Diesel pali mniej, ale kosztuje więcej w zakupie i serwisie. Liczymy próg rocznego przebiegu, przy którym oszczędność na paliwie pokrywa różnicę.
DomIle warstw farby naprawdę potrzebujesz
Jedna warstwa, dwie czy trzy? Decyduje klasa krycia, kolor pod spodem i podłoże. Kiedy taniej zagruntować, niż dokładać kolejne litry.
ZdrowieWaga stanęła mimo deficytu: dlaczego i co zmienić
Plateau przy odchudzaniu ma kilka przyczyn: adaptacja metaboliczna, woda, niedoszacowane porcje. Jak je rozpoznać i ruszyć wagę z miejsca.
Brak wpisów w tej kategorii.