Nadpłata kredytu: skrócić okres czy obniżyć ratę?

Bank przy jednorazowej nadpłacie zwykle daje wybór: zostawić ratę bez zmian i skrócić okres, albo zostawić okres i obniżyć ratę. Kapitał spłacasz w obu wariantach ten sam, ale efekt dla budżetu i dla sumy odsetek jest zupełnie inny. Poniżej liczby na jednym przykładzie, żeby zobaczyć skalę różnicy.
Dwa warianty na tych samych liczbach
Przyjmij kredyt z pozostałym kapitałem 400 000 zł, oprocentowaniem 7% i 25 latami do końca (300 rat). Rata annuitetowa wynosi tu około 2827 zł, a suma odsetek do zapłaty przez cały ten okres to mniej więcej 448 000 zł.
Robisz jednorazową nadpłatę 40 000 zł. Kapitał spada do 360 000 zł i tu zaczyna się decyzja.
Skrócenie okresu
Rata zostaje na poziomie 2827 zł, ale bank przelicza, ile miesięcy potrzeba na spłatę 360 000 zł przy tej racie. Wychodzi około 233 rat zamiast 300, czyli kredyt kończy się szybciej o mniej więcej 67 miesięcy, blisko 5,5 roku.
Policz sumę odsetek. Zapłacisz 2827 zł przez 233 miesiące, co daje około 660 000 zł łącznych spłat. Po odjęciu kapitału 360 000 zł zostaje mniej więcej 300 000 zł odsetek.
To najostrzejsze cięcie. Krótszy czas naliczania procentu działa na Twoją korzyść przy każdej kolejnej racie.
Obniżenie raty
Okres zostaje na 25 latach, a bank rozkłada 360 000 zł na te same 300 rat. Nowa rata spada do około 2545 zł, czyli budżet co miesiąc oddycha o jakieś 282 zł.
Suma odsetek wygląda gorzej. Płacisz 2545 zł przez 300 miesięcy, co daje około 763 000 zł, więc same odsetki to mniej więcej 403 000 zł. Kapitał ten sam co przy skróceniu, ale zapłacisz za niego dłużej.
Różnica między wariantami wychodzi około 103 000 zł na korzyść skrócenia okresu. Ta sama nadpłata 40 000 zł, a efekt odsetkowy różni się ponad dwukrotnie.
| Wariant | Rata | Odsetki łącznie | Koniec kredytu |
|---|---|---|---|
| Skrócenie okresu | 2827 zł (bez zmian) | ~300 000 zł | po 233 ratach (~19,5 roku) |
| Obniżenie raty | 2545 zł | ~403 000 zł | po 300 ratach (25 lat) |
Który wybrać
Skróć okres, gdy zależy Ci na maksymalnej oszczędności i utrzymasz obecną ratę bez napięcia. To zdecydowanie tańszy wariant w całym rozrachunku, bo tniesz odsetki najmocniej. Zysk zobaczysz dopiero na końcu, nie w portfelu co miesiąc.
Obniż ratę, gdy budżet jest napięty i te 282 zł mniej co miesiąc realnie zdejmuje ryzyko z domowych finansów. Zapłacisz więcej odsetek, ale kupujesz sobie poduszkę na wypadek wzrostu stóp, utraty części dochodu albo innego stałego wydatku. Bezpieczeństwo bieżące bywa więcej warte niż teoretyczna oszczędność za 20 lat.
Jest też droga pośrednia. Obniż ratę teraz, a różnicę (te ~282 zł) odkładaj i raz w roku dorzucaj jako kolejną nadpłatę. Łączysz oddech w budżecie z dalszym skracaniem długu, tylko pod własną kontrolą.
Sprawdź prowizję za wcześniejszą spłatę
Zanim policzysz oszczędność, dopytaj o prowizję za nadpłatę. Część umów pobiera ją w pierwszych latach kredytu, zwykle jako procent nadpłacanej kwoty. Przy nadpłacie 40 000 zł prowizja 2% to 800 zł, a 3% to już 1200 zł.
Tę kwotę odejmij od wyliczonej oszczędności. Przy skróceniu okresu i zysku rzędu 100 000 zł prowizja niczego nie zmienia. Przy małej nadpłacie albo krótkim pozostałym okresie może zjeść sporą część korzyści, więc porównaj oba warianty dopiero po doliczeniu tego kosztu.
Poczytaj też
- Dwa razy dłuższy kredyt to nie dwa razy niższa rataWydłużenie kredytu z 15 do 30 lat nie zmniejsza raty o połowę, za to mocno podnosi sumę odsetek. Liczymy oba warianty na tej samej kwocie.
- Procent składany to nie mnożenie odsetek przez lataOdsetki od odsetek rosną szybciej niż proste mnożenie stawki przez liczbę lat. Na dziesięcioletnim przykładzie pokazujemy, o ile więcej.
- Codzienna kawa w skali roku: policzmy to uczciwieKwota roczna robi wrażenie, ale sama w sobie niczego nie przesądza. Pokazujemy, co z tej liczby wynika, a co jest już chwytem retorycznym.