Procent składany to nie mnożenie odsetek przez lata

Odsetki nie działają liniowo, choć większość szacunków traktuje je tak, jakby działały. Bierzesz roczny zysk, mnożysz przez liczbę lat i masz wynik. Ten skrót gubi najważniejszą część, czyli odsetki naliczane od odsetek.
Skąd bierze się pułapka liniowa
Załóżmy 10 000 zł odłożone na 6% rocznie na 10 lat. Liniowo liczysz tak: 6% z 10 000 zł to 600 zł, razy 10 lat daje 6000 zł. Kapitał urósłby do 16 000 zł.
Ten rachunek zakłada, że co roku dostajesz odsetki tylko od pierwotnych 10 000 zł. Tymczasem odsetki dopisane do konta zaczynają pracować od następnego okresu tak samo jak kapitał, więc podstawa rośnie z każdym rokiem.
Jak liczyć procent składany rok po roku
Przy kapitalizacji rocznej mnożysz stan konta przez 1,06 na koniec każdego roku. W pierwszym roku odsetki wynoszą 600 zł, tak samo jak w wersji liniowej. Od drugiego roku liczysz je już od 10 600 zł, więc wychodzi 636 zł, potem coraz więcej.
| Rok | Kapitał na koniec (zł) | Odsetki w tym roku (zł) |
|---|---|---|
| 1 | 10 600 | 600 |
| 2 | 11 236 | 636 |
| 3 | 11 910 | 674 |
| 4 | 12 625 | 715 |
| 5 | 13 382 | 757 |
| 6 | 14 185 | 803 |
| 7 | 15 036 | 851 |
| 8 | 15 938 | 902 |
| 9 | 16 895 | 957 |
| 10 | 17 908 | 1 014 |
Suma odsetek to 7908 zł, a nie 6000 zł. Różnica 1908 zł wzięła się wyłącznie z tego, że odsetki dokładały się do podstawy. Ostatni rok dorzucił 1014 zł, czyli o 414 zł więcej niż pierwszy.
Kapitalizacja miesięczna a roczna
Częstsze dopisywanie odsetek przyspiesza wzrost. Przy kapitalizacji miesięcznej dzielisz stawkę na 12 części po 0,5% i naliczasz je 120 razy: 10 000 × (1 + 0,06/12)^120.
Podstawa (1,005) podniesiona do potęgi 120 daje około 1,8194, więc kapitał rośnie do około 18 194 zł. To o 286 zł więcej niż przy kapitalizacji rocznej i o 2194 zł więcej niż w szacunku liniowym.
| Metoda | Kapitał po 10 latach (zł) | Łączny zysk (zł) |
|---|---|---|
| Szacunek liniowy | 16 000 | 6 000 |
| Kapitalizacja roczna | 17 908 | 7 908 |
| Kapitalizacja miesięczna | 18 194 | 8 194 |
Im dłuższy okres i wyższa stawka, tym mocniej te trzy liczby się rozjeżdżają. Przy dwudziestu latach różnica idzie już w tysiące złotych.
Czego ten wynik nie obejmuje
Powyższe kwoty to zysk brutto, bez podatku od zysków kapitałowych. Jeśli podatek wynosi na przykład 19%, potrąca się go od odsetek, więc realny przyrost jest niższy.
Rachunek pomija też inflację. 18 194 zł za 10 lat kupi mniej niż ta sama kwota dziś, więc siła nabywcza rośnie wolniej niż sam kapitał. Licz nominalnie, ale oceniaj wynik z tą poprawką w głowie.
Poczytaj też
- Dwa razy dłuższy kredyt to nie dwa razy niższa rataWydłużenie kredytu z 15 do 30 lat nie zmniejsza raty o połowę, za to mocno podnosi sumę odsetek. Liczymy oba warianty na tej samej kwocie.
- Codzienna kawa w skali roku: policzmy to uczciwieKwota roczna robi wrażenie, ale sama w sobie niczego nie przesądza. Pokazujemy, co z tej liczby wynika, a co jest już chwytem retorycznym.
- RRSO niższe, a kredyt droższy: czego ten wskaźnik nie mówiRRSO porównuje oferty o tym samym okresie, ale nie odpowiada na pytanie, ile łącznie oddasz. Pokazujemy, kiedy niższy wskaźnik oznacza wyższy koszt.