Średnie spalanie to nie średnia z dwóch spalań

MotoryzacjaRedakcja Kalkulator360.pro · 21 lipca 2026 · 2 min czytania

Kierowca zna dwie liczby: ile pali w mieście i ile na trasie. Potem dodaje je i dzieli przez dwa. Ten skrót prawie zawsze daje zły wynik, bo pomija to, ile kilometrów faktycznie przejechał w każdych warunkach.

Dlaczego średnia arytmetyczna zawodzi

Spalanie liczy się z paliwa i dystansu, a nie z dwóch gotowych wartości l/100 km. Jeśli w mieście przejeżdżasz więcej kilometrów niż trasą, miejskie spalanie ciągnie wynik mocniej w górę.

Dwie liczby 10 i 5 same z siebie nic nie mówią, dopóki nie wiesz, ile kilometrów stoi za każdą z nich. Dlatego średnia spalania jest wyższa, gdy przewaga jest po stronie miasta.

Policzmy to na konkretnych kilometrach

Weź 300 km po mieście przy 10 l/100 km. To 300 ÷ 100 × 10 = 30 litrów.

Do tego 200 km trasą przy 5 l/100 km, czyli 200 ÷ 100 × 5 = 10 litrów.

Razem spaliłeś 40 litrów na 500 km. Średnie spalanie to 40 ÷ 500 × 100 = 8,0 l/100 km.

Średnia arytmetyczna dałaby (10 + 5) ÷ 2 = 7,5 l/100 km. Różnica wynosi 0,5 litra na każde 100 km, bo miasto miało większy udział w trasie.

Odwróć proporcje: 200 km miasta i 300 km trasy. Miasto to 20 litrów, trasa 15 litrów, razem 35 litrów na 500 km. Wynik spada do 35 ÷ 500 × 100 = 7,0 l/100 km.

Ta sama para spalań, ten sam całkowity dystans, a wynik przeskoczył z 8,0 na 7,0. Zdecydował o tym rozkład kilometrów.

Jak zmienia się wynik wraz z udziałem miasta

Poniżej ten sam przypadek: 500 km łącznie, miasto 10 l/100 km, trasa 5 l/100 km. Zmienia się tylko podział kilometrów między miasto i trasę.

Zwróć uwagę na wiersz 250/250. Dopiero przy równym podziale kilometrów wynik trafia w 7,5, czyli w średnią arytmetyczną. Każde odchylenie od równego podziału przesuwa wynik w stronę tych warunków, które miały więcej kilometrów.

Wzór, który zawsze działa

Zapamiętaj jedną drogę liczenia: spalanie = suma litrów ÷ suma kilometrów × 100. Najpierw zamień każdy odcinek na litry, potem zsumuj litry i kilometry osobno, na końcu podziel.

Ta metoda obsługuje dowolną liczbę odcinków. Możesz dorzucić trzeci fragment, na przykład 150 km z przyczepą przy 8 l/100 km, czyli 12 litrów, i po prostu dodać go do obu sum.

Zbierz każdy przejazd jako parę kilometry plus spalanie na tym odcinku, przelicz na litry i złóż wszystko w dwie sumy. Wynik zgodzi się z tym, ile paliwa naprawdę zniknęło z baku.