Ile watów to jeden amper?
Ampery i waty opisują dwie różne rzeczy: prąd to strumień ładunku, moc to tempo oddawania energii. Łączy je napięcie, więc jeden amper w gniazdku 230 V odpowiada 230 watom, a w obwodzie siłowym 400 V blisko 693 watom. Stąd bierze się praktyczna granica domowych obwodów: bezpiecznik 16 A na jednej fazie odpowiada mocy około 3,7 kW.
Wzór i przykład
jednofazowo: P = 230 × I × cos φ; trójfazowo: P = √3 × 400 × I × cos φ
- Pomnóż napięcie przez prąd: dla gniazdka 230 V i 16 A wychodzi 3 680 VA mocy pozornej.
- Pomnóż przez współczynnik mocy cos φ, dla grzałek równy 1, aby dostać moc czynną w watach.
- W obwodzie trójfazowym 400 V dodaj mnożnik √3 ≈ 1,73: dla 16 A to około 11,09 kW.
- Wynik powyżej tysiąca watów wygodniej czytać w kilowatach: 3 680 W to 3,68 kW.
| Prąd | Jednofazowo 230 V | Trójfazowo 400 V |
|---|---|---|
| 1 A | 230 W | 693 W |
| 6 A | 1,38 kW | 4,16 kW |
| 10 A | 2,3 kW | 6,93 kW |
| 16 A | 3,68 kW | 11,09 kW |
| 25 A | 5,75 kW | 17,32 kW |
Wartości w tabeli liczone są dla cos φ równego 1. Dla silnika z cos φ 0,8 moc czynna spada o jedną piątą, choć prąd w przewodzie płynie ten sam.
Najczęstsze pytania
Ile watów uciągnie bezpiecznik 16 A?
W obwodzie jednofazowym 230 V odpowiada to mocy około 3 680 W, czyli 3,68 kW. Czajnik 2 kW i piekarnik 2,5 kW włączone razem na jednym obwodzie przekraczają tę granicę i wyzwolą zabezpieczenie.
Czym różni się moc czynna od pozornej?
Moc czynna, w watach, to energia realnie zamieniana na pracę i ciepło. Moc pozorna, w woltoamperach, opisuje pełne obciążenie przewodów prądem. Różnią się o współczynnik cos φ i dla grzałek są sobie równe.
Skąd się bierze pierwiastek z trzech przy trzech fazach?
Z geometrii układu: napięcia trzech faz są przesunięte o 120 stopni, a 400 V to napięcie między fazami, nie względem zera. Po zsumowaniu mocy wszystkich faz w symetrycznym obciążeniu zostaje właśnie mnożnik √3.
Jaki cos φ wpisać dla domowych urządzeń?
Dla urządzeń grzejnych 1. Dla lodówki, pralki czy pompy, czyli urządzeń z silnikiem, tabliczka znamionowa podaje zwykle 0,7 do 0,9. Elektronika z zasilaczami impulsowymi ma korekcję współczynnika i w praktycznych rachunkach też bywa bliska 1.
Czy tym samym wzorem policzę prąd, znając moc?
Tak, wystarczy podzielić zamiast mnożyć: prąd to moc podzielona przez 230 i przez cos φ. Urządzenie 2 300 W przy cos φ 1 pobiera 10 A. Do doboru zabezpieczenia obwodu służy osobny kalkulator doboru bezpiecznika.