Dlaczego ani duże, ani małe zamówienia nie są najtańsze?
Każdy zakup ciągnie za sobą dwa koszty, które działają przeciwnie. Zamawianie rzadko i dużo obniża liczbę zamówień, ale zapełnia magazyn towarem, który leży miesiącami i zamraża pieniądze. Zamawianie często i po trochu opróżnia półki, tylko każda dostawa kosztuje tyle samo w obsłudze, niezależnie od tego, ile na niej przyjechało. Suma obu kosztów ma minimum gdzieś pomiędzy, a wzór na ekonomiczną wielkość zamówienia wskazuje dokładnie ten punkt.
Wzór i przykład
EOQ = pierwiastek z (2 × zapotrzebowanie × koszt zamówienia ÷ koszt utrzymania)
- Roczne zapotrzebowanie wynosi 12 000 sztuk.
- Złożenie jednego zamówienia kosztuje 200 zł, a utrzymanie sztuki przez rok 5 zł.
- Licznik to 2 × 12 000 × 200 = 4 800 000, a po podzieleniu przez 5 zostaje 960 000.
- Pierwiastek daje 979,8 sztuki na jedno zamówienie.
- Wychodzi 12,25 zamówienia rocznie, czyli dostawa co 29,8 dnia, przy łącznym koszcie 4 898,98 zł.
| Koszt zamówienia | Wielkość partii | Zamówień rocznie |
|---|---|---|
| 50 zł | 489,9 szt. | 24,49 |
| 100 zł | 692,8 szt. | 17,32 |
| 200 zł | 979,8 szt. | 12,25 |
| 400 zł | 1 385,6 szt. | 8,66 |
Moment złożenia zamówienia wyznaczy kalkulator zapasu bezpieczeństwa, tempo schodzenia towaru z półki kalkulator rotacji zapasów, a koszt trzymania towaru kalkulator kosztu magazynowania.
Najczęstsze pytania
Ile sztuk zamawiać naraz przy zapotrzebowaniu 12 000 sztuk rocznie?
979,8 sztuki przy koszcie zamówienia 200 zł i koszcie utrzymania 5 zł za sztukę rocznie. W praktyce zaokrągla się to do wielkości opakowania zbiorczego.
Skąd wiadomo, że wynik jest optymalny?
Z porównania dwóch składników kosztu. Przy partii 979,8 sztuki roczny koszt zamawiania wynosi 2 449,49 zł i dokładnie tyle samo kosztuje magazynowanie, a suma 4 898,98 zł jest najniższa z możliwych.
Co się stanie, gdy koszt magazynowania wzrośnie?
Partia się zmniejszy. Wzrost z 5 do 20 zł za sztukę rocznie obniża wielkość zamówienia z 979,8 do 489,9 sztuki, bo opłaca się zamawiać częściej i trzymać mniej.
Ile razy w roku składać zamówienie?
Roczne zapotrzebowanie podzielone przez wielkość partii. Przy 12 000 sztuk i partii 979,8 wychodzi 12,25 zamówienia rocznie, czyli mniej więcej co 29,8 dnia.
Dlaczego podwojenie zapotrzebowania nie podwaja partii?
Bo zapotrzebowanie stoi pod pierwiastkiem. Czterokrotny wzrost sprzedaży, z 12 000 na 48 000 sztuk, podnosi partię tylko dwukrotnie, z 979,8 do 1 959,6 sztuki.