Jak wyliczyć punkt zamawiania i zapas bezpieczeństwa?
Towar zamawia się wcześniej, niż się skończy, bo dostawa potrzebuje czasu. Punkt zamawiania to poziom magazynu, przy którym trzeba złożyć zamówienie. Składa się z dwóch części: przewidywanego zużycia w czasie oczekiwania oraz bufora na wahania popytu. Ten bufor, czyli zapas bezpieczeństwa, zależy od tego, jak nierówno schodzi towar i jak rzadko chcemy dopuszczać braki.
Wzór i przykład
ROP = zużycie dzienne × czas dostawy + z × odchylenie × pierwiastek z czasu dostawy
- Schodzi średnio 50 sztuk dziennie, odchylenie wynosi 15 sztuk.
- Dostawa trwa 7 dni, a pierwiastek z siedmiu to 2,6458.
- Przy poziomie obsługi 95 procent mnożnik z wynosi 1,645.
- Zapas bezpieczeństwa: 1,645 × 15 × 2,6458, czyli 65,28, po zaokrągleniu 66 sztuk.
- Punkt zamawiania: 50 × 7 + 66, czyli 416 sztuk.
| Poziom obsługi | Mnożnik z | Zapas bezpieczeństwa | Punkt zamawiania |
|---|---|---|---|
| 90 procent | 1,282 | 51 szt. | 401 szt. |
| 95 procent | 1,645 | 66 szt. | 416 szt. |
| 98 procent | 2,054 | 82 szt. | 432 szt. |
| 99 procent | 2,326 | 93 szt. | 443 szt. |
Szybkość schodzenia towaru z półki opisuje kalkulator rotacji zapasów, a koszt trzymania go w magazynie kalkulator kosztu magazynowania.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć zapas bezpieczeństwa?
Mnożymy mnożnik poziomu obsługi przez odchylenie standardowe dziennego zużycia i przez pierwiastek z czasu dostawy. Przy zużyciu o odchyleniu 15 sztuk, dostawie 7 dni i poziomie 95 procent wychodzi 65,28, czyli 66 sztuk.
Czym jest punkt zamawiania?
Poziomem zapasu, przy którym trzeba złożyć zamówienie, żeby towar dojechał przed wyczerpaniem magazynu. Przy zużyciu 50 sztuk dziennie i dostawie 7 dni jest to 350 sztuk na samą dostawę plus zapas bezpieczeństwa.
Dlaczego we wzorze jest pierwiastek z czasu dostawy?
Bo niepewność nie rośnie proporcjonalnie do liczby dni. Wahania z kolejnych dni częściowo się znoszą, więc sumują się wariancje, a odchylenie jest pierwiastkiem z sumy.
Jaki poziom obsługi wybrać?
Im wyższy, tym rzadsze braki i tym większy zapas. Przejście z 95 na 99 procent podnosi w tym przykładzie zapas z 66 do 93 sztuk, czyli o ponad 40 procent.
Czy zapas bezpieczeństwa da się zbić do zera?
Tylko wtedy, gdy zużycie jest idealnie przewidywalne, a dostawa zawsze punktualna. Każde wahanie popytu wymaga bufora, bo inaczej połowa dni kończy się brakiem towaru.