Jaka źrenica wyjściowa dla teleskopu i okularu?
Źrenica wyjściowa to średnica wiązki światła wychodzącej z okularu do Twojego oka. Liczysz ją, dzieląc aperturę teleskopu przez powiększenie, a powiększenie to ogniskowa teleskopu podzielona przez ogniskową okularu. Jeśli źrenica wyjściowa jest większa od źrenicy oka (nocą u dorosłego około 5-7 mm), część światła zebranego przez teleskop nie trafia na siatkówkę i się marnuje. Bardzo mała źrenica przy dużym powiększeniu daje ciemny obraz. Podaj trzy liczby, a zobaczysz źrenicę, powiększenie i światłosiłę.
Wzór i przykład
Źrenica = apertura / powiększenie; powiększenie = ogniskowa teleskopu / ogniskowa okularu.
- Powiększenie = ogniskowa teleskopu / ogniskowa okularu
- Źrenica wyjściowa [mm] = apertura / powiększenie
- Światłosiła f/ = ogniskowa teleskopu / apertura
Przykłady dla teleskopu 200/1000 (f/5)
| Okular | Powiększenie | Źrenica wyjściowa |
|---|---|---|
| 40 mm | 25x | 8 mm (za duża) |
| 25 mm | 40x | 5 mm |
| 10 mm | 100x | 2 mm |
| 6 mm | 167x | 1,2 mm |
Źrenica wyjściowa równa Twojej źrenicy oka to najjaśniejszy obraz przy najniższym sensownym powiększeniu. Do mgławic dąż do 4-6 mm, do planet 0,7-2 mm.
Najczęstsze pytania
Jaka źrenica wyjściowa jest najlepsza do obserwacji mgławic?
Do rozległych, słabych mgławic celuj w źrenicę 4-6 mm, blisko maksymalnej źrenicy oka. Daje to najjaśniejszy obraz przy niskim powiększeniu i szerokim polu widzenia.
Dlaczego przy źrenicy większej niż 7 mm część światła się marnuje?
Jeśli wiązka wychodząca z okularu jest szersza niż źrenica Twojego oka, jej brzeg nie wchodzi do oka i nie trafia na siatkówkę. Teleskop zbiera więcej światła, niż oko potrafi przyjąć, więc nadwyżka przepada.
Jaka źrenica wyjściowa do obserwacji planet?
Planety oglądasz przy dużym powiększeniu, więc źrenica wyjściowa jest mała, zwykle 0,7-2 mm. Obraz jest ciemniejszy, ale pozwala dojrzeć drobne szczegóły tarczy.
Czy wiek wpływa na maksymalną źrenicę wyjściową?
Tak. Źrenica oka rozszerza się mniej z wiekiem: u nastolatka bywa 7 mm, po pięćdziesiątce często 5 mm lub mniej. Dobierając najniższe powiększenie, dopasuj źrenicę wyjściową do własnej źrenicy oka.
Jak barlow lub reduktor zmienia źrenicę wyjściową?
Barlow 2x podwaja powiększenie i o połowę zmniejsza źrenicę wyjściową. Reduktor ogniskowej działa odwrotnie: skraca ogniskową teleskopu, obniża powiększenie i powiększa źrenicę. Aby to policzyć, wpisz zmienioną ogniskową teleskopu.